Cás na ‘muc guine’ le hardú arís

Hooded Men

Na ‘Hooded Men’ a mhaireann

 

Caithfear fáilte a chur roimh chinneadh rialtas na Sé Chontae Fichead cás ‘fhir na gcochall’ a thabhairt os comhair na Cúirte Eorpaí um Chearta an Duine arís.

I bhfómhar 1971, cuireadh imtheorannú gan triail i bhfeidhm sna Sé Chontae. Thug arm na Breataine ‘Operation Demetrius’ ar chéad laethanta an chórais seo, nuair a thóg siad 342 náisiúnach ar 9ú agus 10ú Lúnasa na bliana sin.

Taobh le Demetrius bhí ‘Operation Calaba’ ann chomh maith. Faoin obráid seo roghnaíodh grúpa beag de cheathrar fear déag – fir a bhí le bheith ina muca guine agus seirbhísí faisnéise na Breataine ag baint triail as na Cúig Theicníc orthu.

Séard atá sna cúig theicníc ná díth bia agus dí; díth codlata; cochallú; torann bán; agus pointe struis ina cuirtear daoine ina seasamh in éadan balla le géaga sínte.

I dtaca leis an chochallú de, rinneadh bagairt ar chuid de na fir go raibh siad le bheith caite amach as ingearán. I roinnt cásanna rinneadh amhlaidh agus an t-ingearán díreach cúpla troigh os cionn na talún.

Tuigtear go rí-mhaith go bhfuil tionchar uafásach aigneolaíoch ag díth chéadfach den chineál seo.

Ag deireadh 1971 thóg rialtas na Sé Chontae Fichead cás thar ceann na bhfear in éadan na Breataine ag an Choimisiún Eorpach um Chearta an Duine.

Ba é seo an chéad uair a thóg stát amháin cás in éadan stát eile ag an Choimisiún.

Se deireadh mhaígh an Coimisiún gurbh ionann na cúig theicníc agus céasadh. Rinne rialtas na Breataine achomharc ar an chinneadh agus in 1978 ghlac an Chúirt Eorpach um Chearta an Duine leis nach céasadh a bhí ann, ach gur íde mhídhaonna agus tháireach a bhí ann.

Tá fianaise taghta chun solais anois go ndearna rialtas na Breataine iarracht an Chúirt a chur amú, agus sin an fáth anois go bhfuil brú ann an cinneadh a rinne an Chúirt in 1978 a aisiompú.

In 1972 d’fhógair príomhaire na Breataine Edward Heath nach n-úsaidfidís na cúig theicníc mar áis cheastóireachta as sin amach. In 1977 d’fhógair Ard-Aighne na Breataine Sam Silkin an rud céanna os comhair na Cúirte Eorpaí.

Bhí siad ag iarraidh an dubh a chur ina gheal ar an phobal.

Rinne rialtas na Breataine faoi Heath cinneadh rúnda leis na cúig theicníc a choinneáil ar an ábhar gur uirlis áisiúil faisnéise a bhí iontu dar leo.

Bhí impleachtaí ní ba fhorleithne aige seo agus ag an rialú na Cúirte nach céasadh a bhí ann. Ní amháin gur lean an Bhreatain ar aghaidh ag úsáid na dteicnící ach theagasc said iad dá gcomhghleacaithe idirnáisiúnta freisin.

Níos déanaí, in 2002 bhí na Stáit Aontaithe ag lorg bealaí le “teicnící treisithe ceastóireachta” a fhorbairt. De bhrí nárbh ionann na cúig teicníc agus céasadh faoi rialú na Cúirte Eorpaí, glacadh leis go raibh na teicnící úd ceart dlíthiúil go leor le húsáid ar na himeorannaithe i gCuan Guantanamo.

In 2011, tharla fiosrúchán poiblí ar bhás Baha Mousa ón Iaráic in 2003 agus é faoi choiméad ag arm na Breataine. Tháinig sé amach le linn an fiosrúcháin go raibh na teicnící fós in úsáid acu.

Má aithníonn an Chúirt Eoprach um Chearta an Duine amach anseo gur céasadh atá sna cúig teicníc, agus ba chóir dóibh, ní hionann sin is a rá go gcuirfear deireadh leis an droch-íde bhrúidiúil seo.

GuineapigsCiallóidh sé áfach go mbeidh sé níos deacra ag rialtais a leithéid de iompar a chosaint. Ciallóidh sé go mbeidh uirlis ag an chosmhuintir – bíodh siad i mBéal Feirste nó i mBasra – le cinntiú nach bhfuil na mórchumhachtaí impiriúlacha ábalta caitheamh leo gan baol pionóis.

Ba mhaith liom críochnú le friotal ó leabhar John McGuffin, Guineapigs, ón Dochtúir Alexander Esenin-Volpin:

“Torture is an international menace. Though it may originate in a distant place, if we shut our eyes to it, it may spread and affect us. To know that torture exists somewhere and to remain silent is to encourage the torturers.”

 

Advertisements

One Response to Cás na ‘muc guine’ le hardú arís

  1. Arsa Tuairisceoir:

    Athbhlagáladh an mhír seo ar An Tuairisceoir.

Freagra

Líon amach do chuid faisnéise thíos nó cliceáil ar dheilbhín le logáil isteach:

Lógó WordPress.com

Is le do chuntas WordPress.com atá tú ag freagairt. Logáil Amach / Athrú )

Peictiúr Twitter

Is le do chuntas Twitter atá tú ag freagairt. Logáil Amach / Athrú )

Pictiúr Facebook

Is le do chuntas Facebook atá tú ag freagairt. Logáil Amach / Athrú )

Pictiúr Google+

Is le do chuntas Google+ atá tú ag freagairt. Logáil Amach / Athrú )

Ceangal le %s

Molann %d blagálaí é seo: