Stair agus cultúr CLG faoi ionsaí ag Impiriúlachas comhaimseartha na ‘Síochána’

Alt le Feargal Mac Ionnrachtaigh

Rinne mé machnamh ar eiteos agus oidhreacht shaibhir Cumann Luthchléas Gaeil agus mé ag déanamh seoladh leabhair i gCumann Naomh Éanna i nGleann Ghorm Liath ar an satharn seo caite. Onóir mhór a bhí ann dom seo a dhéanamh mar chuid do chuimhneachán fiche bliana Seán Fox, a bhí uachtarán ar an chumann nuair a mháraigh gníomhairí stát na Breataine é thiar in 1993. Is an polasaí foréigneach na claonpháirtíochta céanna a bhí in úsáid nuair a dunmharaíodh bainisteoir peile sinsir an chumainn, Gerry Devlin in 1997. Creidtear go láidir fosta gur mharaigh gníomhairí rúnda ó Bhrainse Spéisialta an PSNI an peiladóir óg, Gerard Lawlor in 2002, bliain ina dhiaidh do Chumann Luthchleas Gaeil géilleadh do realpolitick neamhthrócaireach an próiseas síochana agus iad ag céadú ballraíocht do na forsaí ‘slándála’ céanna.

Feictear do mhuintir Naomh Éanna gur maraíodh na Gaeil cróga seo mar go raibh sé de uchtach acu fogairt go poiblí go raibh cultúir agus féiniúlacht Ghaelach acu sa stáitín nua-choilíneach seichteach ina mhairimid. Tá Gaeil an chumainn seo bródúil gur bunaíodh iad ar comóradh daichead bliana Éirí Amach na Cásca in 1956. Ghlac siad spreagadh ó réabhlóid Phadraig Mhic Phiarais agus an tuiscint shoiléir gur dlúthchuid í an streachailt athbheochana cultúrtha don mhórstreachailt pholaitiúil chun Éirinn a athghabháil ón smacht choilíneach. Chuaigh sliochtach comhaimseartha na nGaeil seo céim bréise chun tosaigh in 2004 nuair a bhunaigh siad Gaelscoil Éanna atá anois ar an scoil is gaiste fás in Éirinn. Creideann siad i bhfealsúnacht an Phiarsaigh gur chóir athréimniú an teanga a úsáid mar ghléas díchoilínithe chun troid ar ais in éadan ‘murder machine’ na Breataine agus féinchumhachtú, féinmheas agus féinmhuinín a spreagadh athuair in muintir na hÉireann. Mar sin, is ‘in no spirit of timid apology’ go bhforgraíonn Gaeil an chumainn seo gur tioscadail poblachtánach é Naomh Éanna atá fréamhaithe i bhfógógra na Cásca.

Ní gá ach mionstaideár a dhéanamh ar stair bunaithe CLG le tuigbheáil go bhfuil Gaeil Naomh Éanna dílis do na spriocanna uasail seo. An chéad chéim i bpróiseas díchoilínithe a  bhí sa Chumann, iarracht chun athghabháil a dhéanamh ar an méid a bhí á chailleadh le coiliniú na Breataine ag deireadh na naoú haoise déaga. Fán bhliain 1890, bhí 1000 cumainn i bparóistí ar fud na tire, rud a chiallaigh gurb é an CLG an eagraíocht spóirt is gaiste fáis i stair an domhain. Lean daoine mar gur thug said nach barbaraigh iad a thiontaigh ina ghéillsinigh dílis briotanacha. Lean daoine mar gur mheas said gurb fhiú cultúr dúchais s’acu a athghabháil agus féiniúlacht neamhspléach a thógáil.

Léigh an t-alt iomlán anseo.

Advertisements

Freagra

Líon amach do chuid faisnéise thíos nó cliceáil ar dheilbhín le logáil isteach:

Lógó WordPress.com

Is le do chuntas WordPress.com atá tú ag freagairt. Logáil Amach / Athrú )

Peictiúr Twitter

Is le do chuntas Twitter atá tú ag freagairt. Logáil Amach / Athrú )

Pictiúr Facebook

Is le do chuntas Facebook atá tú ag freagairt. Logáil Amach / Athrú )

Pictiúr Google+

Is le do chuntas Google+ atá tú ag freagairt. Logáil Amach / Athrú )

Ceangal le %s

Molann %d blagálaí é seo: