Athbheochan an ‘Chogaidh ar Sceimhlitheoireacht’ agus an Sciobadh nua ar an Afraic

(Foilsíodh an t-alt seo san Andersonstown News faoin teideal “Scéal casta Mhailí á cheilt sna meáin”)

15/02/13

Nuair a tháinig an fear áitiúil Stephen McFaul abhaile ón scaglann ola san Ailgéir mí ó shin, ba léir go raibh faoiseamh ann gur thainig sé slán ón choimhlint fhoréigneach atá i ndiaidh titim amach in iarthar na hAfraice.

Gan amhras bhí roinnt daoine in ann greann a bhaint as an scéal chomh maith, mar gheall ar dheacrachtaí agus éagumas na meán Sasanach aithint gur Éireannach é McFaul. Ba léir go raibh neart gleacaíochta ag dul ar aghaidh leis an téarmaíocht éagsúil a d’úsáid siad le cur síos ar a náisiúntacht.

Ach bhí téarmaíocht eile in úsáid sa tuairisciú ar an scéal seo ar gá súil ghéar a chaitheamh air. Nó is iomaí caint a bhí ann faoi ‘antoiscigh Ioslamacha’ agus ‘al-Qaeda’ ag bailiú nirt i Mailí.

Is iar-choilíneacht de chuid na Fraince í Poblacht Mhailí. Bhain an tír neamhspleáchas amach in 1960, agus ón am sin ar aghaidh tá an pobal Tuareg ag lorg saoirse dóibh féin i dtuaisceart na tíre, réigiún a thugtar Azawad air.

Is fásach é Azawad, cuid den Sahara, agus is pobal fáin iad na Tuareg go traidisiúnta. Mar gheall ar na coinníollacha naimhdeacha, ó thaobh na timpeallachta agus na gcoimhlintí éagsúla le rialtas Mhailí (bhí ceithre éirí amach ag na Tuareg ó bhí 1963 ann), oibríonn mórán den phobal seo mar spailpíní fánacha ar fud na hAfraice.

Fuair cuid mhaith acu obair le fórsaí slándala na Libia faoi réimeas Muammar Gaddafi. Nuair a threascair ECAT an réimeas sin in 2011, d’fhill na Tuareg a bhí sa tír abhaile. An bhliain dár gcionn, thosaigh an ceathrú éirí amach.

Bhí dul chun cinn suntasach déanta acu go gasta faoi cheannas an MNLA (Gluaiseacht Náisiúnta um Shaoirse Azawad) nuair a bhí cor eile sa scéal, nó i mí Mhárta anuraidh bhí coup d’état ag arm Mhailí in éadan a rialtais féin.

Ní raibh na saighdiúirí sásta le bainistiú na coimhlinte leis na Tuareg. I ndeireadh na dála, mhaígh an tUachtarán nua Dioncounda Traoré go gcuirfeadh sé ‘cogadh iomlán agus gan taise’ ar na Tuareg.

Is Moslamaigh iad timpeall 90 faoin chéad de dhaonra Mhailí, na Tuareg ina measc. Tá eagraíochtaí Ioslamacha bainte leis an éirí amach is déanaí ón tús. Roinnt míonna ó shin, d’uraigh sia an MNLA.

Bíodh sin mar atá, tá b’fhéidir 3,000 trodaire ag na heagraíochtaí Ioslamacha. Tá 15 milliún duine a bhfuil cónaí orthu i Mailí, an formhór acu i ndeisceart na tíre.

D’ainneon seo d’fhógair an Fhrainc, iarmháistrí coilíneacha Mhailí, d’fhógair siad gur bhagairt uafásach iad na hIoslamaigh seo do dhaonra iomlán iarthar na hAfraice, agus don Eoraip chomh maith.

I mí Eanáir chuir na Francaigh tús le ‘Obráid Serval’ agus thosaigh siad ag buamáil an cheantair faoi smacht na nIoslamach. Seachtain dár gcionn a tharla an t-ionsaí fuilteach sin ar an scaglann in In Amena na hAilgéire.

Tá fórsa 5,000 anois ag an Fhrainc sa tír, agus tá siad ag fáil tacaíochta ón roinnt mhaith de thíortha an Iarthair – na Stáit Aontaithe, an Bhreatain agus na Sé Chondae Fichead ina measc.

Beidh siad ag iarraidh imeacht as an tír go gasta, agus gan a bheith gafa i dteannta ar nós na Meiriceánach agus na Sasanach san Afganastáin.

Is tír ollmhór í Mailí, dhá oiread níos mó ná an Fhrainc. Níl bagairt ar bith ann go gcuirfidh na hIoslamaigh an tír iomlán faoina smacht. Ag an am chéanna, níl mórán seans ag an Fhrainc bua iomlán a fháil orthusan ach oiread.

An chuspóir atá acu i ndáiríre ná an status quo a chaomhnú i Mailí. Is é náisiúnachas na dTuareg an phríomhfhadhb dóibh, chan fás an Ioslamachais.

Deirtear go bfuil Mailí ar na tíortha is boichte ar domhan. Tá leathchuid den daonra ag maireachtáil ar níos lú ná 75p sa lá. Tá na Tuareg níos boichte fós.

Ach tá Mailí iontach saibhir ó taobh acmhainní nádúrtha de. Tá an tír lán le copar, ór, úráiniam, sinc agus níos mó – agus tá cuid mhaith den saibhreas seo ina luí faoi fhásach Azawad.

Is é an nua-choilíneachas atá taobh thiar de ról na Fraince i Mailí. Tá siad ag brath ar na hacmhainní seo, agus ní féidir leo ná leis an Iarthar i gcoiteann glacadh le stát nua san Afraic nuair atá an tSín anois in iomaíocht leo ar an ilchríoch úd do na hacmhainní luachmhara seo.

Advertisements

Freagra

Líon amach do chuid faisnéise thíos nó cliceáil ar dheilbhín le logáil isteach:

Lógó WordPress.com

Is le do chuntas WordPress.com atá tú ag freagairt. Logáil Amach / Athrú )

Peictiúr Twitter

Is le do chuntas Twitter atá tú ag freagairt. Logáil Amach / Athrú )

Pictiúr Facebook

Is le do chuntas Facebook atá tú ag freagairt. Logáil Amach / Athrú )

Pictiúr Google+

Is le do chuntas Google+ atá tú ag freagairt. Logáil Amach / Athrú )

Ceangal le %s

Molann %d blagálaí é seo: